Tuintje in mijn hart: van Surinaamse hit tot Nederlandse film

Wie kent de zin niet: ‘Ik heb een tuintje in mijn hart’? Het lied van de Surinaamse zanger Damaru kreeg een tweede leven dankzij een duet met Jan Smit en groeide uit tot een nummer 1-hit. Maar wist je dat deze warme, aanstekelijke uitdrukking ook de titel is van een Nederlandse speelfilm uit 2017? Dit artikel ontrafelt het verhaal achter de woorden, de muziek en de film, en laat zien hoe een Surinaamse uitdrukking een eigen plek veroverde in de Nederlandse popcultuur.

Originele artiest: Damaru ·
Jaar van uitgave: 2009 ·
Nederlandse Top 40 positie: Nummer 1 ·
Surinaamse hitlijst: Nummer 1 ·
Nederlandse filmrelease: 2017

De tabel hieronder vat de belangrijkste gegevens samen voor een snel overzicht van het lied en de film.

Wat betekent ‘Ik heb een tuintje in mijn hart’?

Letterlijke betekenis van de uitspraak

De uitdrukking ‘tuintje in mijn hart’ is een vertaling van het Surinaamse ‘mi rowsu’. In het Sranantongo – een van de meest gesproken talen in Suriname – betekent ‘mi’ ‘mijn’ en ‘rowsu’ ‘roos’. Het lied gaat dus over een roos in het hart, een metafoor voor een geliefde voor wie je een speciale plek bewaart. De Nederlandse versie koos voor ‘tuintje’ – een verkleinwoord dat nog warmte en affectie toevoegt. (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie)).

Culturele context van ‘mi rowsu’

In de Surinaamse cultuur wordt ‘rowsu’ (roos) vaak gebruikt als koosnaam. Damaru’s lied sloot naadloos aan bij deze traditie. De keuze om ‘mi rowsu’ te vertalen met ‘tuintje’ in plaats van ‘roosje’ benadrukt de creatieve vrijheid die de Nederlandse bewerking nam. Het nummer werd daardoor toegankelijk voor een breder publiek, maar verloor tegelijk een stukje van zijn oorspronkelijke Surinaamse identiteit. (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie)).

Het effect is dat een liefdeslied uit een andere cultuur zonder zijn ziel te verliezen een Nederlands publiek wist te raken – een zeldzame prestatie.

Wie zingt ‘Ik heb een tuintje in mijn hart’?

Damaru: de Surinaamse artiest

Damaru – artiestennaam van Ricardo Dijkhoff – brak in 2008 door in Suriname met zijn eigen nummer ‘Mi rowsu’. Het lied werd een enorme hit in eigen land en vestigde zijn naam als een van de populairste Surinaamse artiesten. (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie)) Damaru is ook te zien in de film ‘Tuintje in mijn hart’ als zichzelf (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie)).

Jan Smit: het Nederlandse duet

De Nederlandse volkszanger Jan Smit hoorde het nummer en besloot een duetversie op te nemen. Samen met Damaru nam hij ‘Tuintje in mijn hart’ op, dat in 2009 de nummer 1-positie bereikte in zowel de Nederlandse Top 40 als de Surinaamse hitlijsten. (Partyflock (muziekcommunity)). Deze samenwerking gaf het lied een tweede leven en introduceerde het bij een Nederlands publiek.

Welke taal is ‘mi rowsu’?

Sranantongo

‘Mi rowsu’ is geschreven in het Sranantongo, een creoolse taal die in Suriname wordt gesproken. Het Sranantongo ontstond uit contact tussen Afrikaanse talen, Nederlands, Engels en Portugees en is een van de officiële talen van Suriname. De zin ‘mi rowsu’ is een eenvoudig voorbeeld: ‘mi’ (mijn) + ‘rowsu’ (roos). (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie) – Sranantongo).

Vertaalslag naar het Nederlands

De Nederlandse vertaling week af van de letterlijke betekenis: in plaats van ‘mijn roos’ werd het ‘tuintje in mijn hart’. Die keuze was niet alleen taalkundig, maar ook cultureel. Een ‘tuintje’ klinkt in het Nederlands lieflijk en nostalgisch, terwijl ‘roos’ meer als een gebruikelijke bloem overkomt. Het resultaat is een eigenzinnige, maar aanstekelijke titel die in Nederland meteen een feelgood-gevoel oproept.

Het is een warme uitdrukking die direct een glimlach tovert – precies wat de artiesten wilden.

Vertaalanalyse uit de muziekpers

De spanning tussen de letterlijke vertaling en de culturele lading maakt het succes van het lied in beide landen begrijpelijk maar ook bijzonder.

Waar is de film Tuintje in mijn hart te zien?

Streamingdiensten zoals Netflix

De Nederlandse film ‘Tuintje in mijn hart’ (2017) is beschikbaar op Netflix. Het platform classificeert de film als een komedie en romantische komedie. (Netflix (streamingdienst)). De film speelt zich af rond een familiebijeenkomst in Suriname tijdens Kerstmis en volgt Axel (gespeeld door Leo Alkemade) die na twintig jaar terugkeert naar zijn geboorteland. (Netflix (streamingdienst)).

DVD en online verhuur

Naast streaming is de film ook op dvd verkrijgbaar. Het is een Nederlands-Belgische productie, internationaal uitgebracht onder de titel ‘Home Is Where Your Heart Is’. (Film-Arch (filmdatabase)).

De film is een feelgoodfamiliekomedie die het beste van beide werelden combineert: Surinaamse warmte en Nederlandse nuchterheid.

Filmtotaal (filmmagazine)

De keuze om de film internationaal een eigen titel te geven laat zien dat de makers de universele thema’s van thuis en familie wilden benadrukken.

Tijdlijn: van Surinaamse hit tot Nederlandse film

• 2008: Damaru brengt ‘Mi rowsu’ uit in Suriname, wordt een lokale hit. (Wikipedia (Nederlandstalige encyclopedie))
• 2009: Duet met Jan Smit bereikt nummer 1 in de Nederlandse Top 40. (Partyflock (muziekcommunity))
• 2017: Film ‘Tuintje in mijn hart’ verschijnt in Nederland, geregisseerd door Marc Waltman. (IMDb (filmdatabase))

Gerelateerde lectuur: Netflix film top 10: de beste films om nu te kijken

Veelgestelde vragen