Als je op zoek bent naar advies over psoriasis, dan kom je al snel uit bij ‘oma weet raadt’ – een verzameling huismiddeltjes die generaties lang zijn doorgegeven, maar wat zeggen de richtlijnen van dermatologen eigenlijk over die oma-tips? In dit artikel zetten we de bekendste adviezen naast elkaar, zodat jij weet wat écht helpt tegen psoriasis.

4 gerelateerde berichten

Mensen met psoriasis in Nederland: ca. 400.000 ·
Type chronische ontstekingsziekte: auto-immuun ·
Gemiddelde leeftijd van eerste diagnose: 20-30 jaar ·
Vaseline als basiszalf: ja, verzachtend

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Of oma-tips (olijfoliezeep) even effectief zijn als medicatie
  • Of dieet een directe invloed heeft op psoriasis
  • Vitamine D-tekort komt vaker voor
3Tijdlijn-signaal
  • NHG-richtlijn psoriasis geüpdatet in februari 2025 (NHG)
  • NVDV-richtlijn samengevat in 2025 (Richtlijnendatabase)
4Wat komt hierna
  • Meer aandacht voor biologicals en small molecule inhibitors
  • Gepersonaliseerde behandelplannen

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van psoriasis.

Kenmerk Waarde
Chronisch ja, levenslang
Genezing niet mogelijk, wel behandelbaar
Meest voorkomende locaties ellebogen, knieën, hoofdhuid, onderrug
Gemiddelde diagnoseleeftijd 20-30 jaar
Erfelijke factor ja, familiaire belasting

Wat helpt nou echt tegen psoriasis?

Bewezen behandelingen

De NVDV-richtlijn (dermatologenvereniging) noemt drie pijlers: lokale middelen, lichttherapie en systemische medicatie. Voor milde tot matige psoriasis beginnen artsen meestal met een basiszalf – vaak vaseline – twee keer per dag. Dit versterkt de huidbarrière en vermindert schilfering en jeuk.

Daarnaast schrijft de dermatoloog vaak vitamine D-crème of corticosteroïden voor. Deze middelen remmen de ontsteking direct op de huid. Bij onvoldoende effect volgt UVB-lichttherapie, die de overactieve immuuncellen kalmeert.

Huidarts NVDV: De paradox

Veel oma-tips – zoals olijfoliezeep of tea tree olie – lijken op het eerste gezicht onschuldig, maar kunnen de huid juist uitdrogen. De NVDV benadrukt: een vette zalf zonder toevoegingen is de basis, niet een ‘natuurlijk’ alternatief.

Oma’s tips op een rij

  • Olijfoliezeep: wordt vaak genoemd, maar kan de pH van de huid verstoren.
  • Selsun shampoo: bevat selenium, dat schilfering op de hoofdhuid kan verminderen (NVDV-patiënteninformatie).
  • Tea tree olie: heeft antibacteriële werking, maar bewijs voor psoriasis is beperkt.
  • Dood zeezoutbaden: kunnen tijdelijk verlichting geven door de mineralen.
  • Omega 3 (visolie): kan ontstekingen remmen, maar niet als vervanging van medicatie.
Samenvatting: Oma-tips kunnen als aanvulling dienen, maar vervangen nooit de medische basiszalf en voorgeschreven crème. Voor milde psoriasis: start met vaseline, overleg met de huisarts bij aanhoudende klachten.

Wanneer naar de huisarts?

Het advies van NHG (huisartsenrichtlijn, feb 2025) is duidelijk: ga naar de huisarts als de plekken groter worden, pijn doen of je dagelijks functioneren belemmeren. Ook bij psoriasis op de hoofdhuid of in het gezicht is medische beoordeling belangrijk, omdat de huid daar dunner is en andere crèmes nodig zijn.

Het patroon: wie te lang wacht met professionele hulp, loopt het risico dat de ontsteking chronischer wordt en moeilijker te behandelen is.

Welk vitaminetekort bij psoriasis?

Vitamine D-gebrek

Onderzoek wijst uit dat mensen met psoriasis vaker een vitamine D-tekort hebben dan de algemene bevolking. Vitamine D speelt een rol bij de regulatie van het immuunsysteem. Een tekort kan de huidontsteking verergeren.

Vitamine B12 en omega-3

Ook vitamine B12 en omega-3 vetzuren worden genoemd, maar het bewijs is minder sterk. Omega-3 uit vette vis (zalm, makreel) of supplementen kan de ontstekingsreactie dempen, maar vervangt geen medische behandeling.

Advies suppletie

  • Laat je vitamine D-waarde testen via de huisarts.
  • Bij een tekort: supplementatie van 800-1000 IE per dag is gebruikelijk (Richtlijnendatabase).
  • Overleg altijd met een arts voordat je hoge doseringen neemt.

De implicatie: een simpele bloedtest kan uitwijzen of een vitaminetekort meespeelt bij jouw psoriasis. Het is een goedkope en laagdrempelige stap voordat je dure supplementen koopt.

Is vaseline goed voor psoriasis?

Werkt vaseline tegen schilfers?

Ja, vaseline (witte vaseline) is een indifferent middel – het heeft geen medicatie, maar werkt als een occlusieve laag die vocht vasthoudt en de huid beschermt. De NVDV-richtlijn adviseert het regelmatig gebruiken van indifferente middelen om de huidbarrière te versterken.

Eigenschap Vaseline Speciale psoriasis crème
Werking Verzachtend, beschermend Ontstekingsremmend + verzachtend
Bewezen effect Ja, vermindert schilfers Ja, remt de ziekteactiviteit
Bijwerkingen Geen, wel vettig Mogelijk dunner worden van de huid (bij corticosteroïden)
Kostprijs per maand €2-5 €10-50 (meestal vergoed)

Vaseline versus speciale crèmes

Vaseline is uitstekend als basiszalf, maar geneest de onderliggende ontsteking niet. Speciale crèmes met corticosteroïden of vitamine D werken wél op het immuunsysteem. Het beste resultaat: combineer een dun laagje vaseline met medicatie op recept.

Thuisarts.nl: De afweging

Voor iemand met milde psoriasis is vaseline een veilige, betaalbare start. Maar bij matige tot ernstige psoriasis is het riskant om alleen op vaseline te vertrouwen – de ontsteking kan dan ongemerkt verergeren.

Het patroon: oma had gelijk over de basis, maar de moderne dermatologie voegt een cruciale laag toe: medicatie die de ontsteking aanpakt.

Is de zon goed voor psoriasis?

Zonlicht en psoriasis

Ja, mits met mate. UVB-licht uit de zon remt de deling van huidcellen en de ontsteking. Het advies van dermatologen: 15-20 minuten zon per dag op de aangedane plekken, bij voorkeur in de ochtend of late middag (NVDV-patiënteninformatie).

Risico op huidkanker

Te veel zon beschadigt het DNA van de huidcellen en verhoogt het risico op huidkanker. Smeer de niet-aangedane huid altijd in met zonnebrand (factor 30+), en beperk de blootstelling tot de aanbevolen tijd.

Zonnebank alternatief

Soms wordt zonnebank geadviseerd, maar de NVDV raadt dit af vanwege het hogere risico op huidkanker en de ongelijkmatige UV-blootstelling. Lichttherapie in het ziekenhuis is veiliger, omdat de dosering wordt gecontroleerd.

De afweging: zon is een gratis, natuurlijk middel dat werkt voor milde psoriasis – maar de grens tussen ‘helend’ en ‘schadelijk’ is dun. Wie het structureel inzet zonder medisch advies, loopt onnodig risico.

Wat is de beste crème voor psoriasis?

Crèmes met corticosteroïden

Deze worden voorgeschreven door een huisarts of dermatoloog. Ze remmen de ontsteking snel en zijn effectief bij milde tot matige psoriasis. De sterkte varieert van klasse 1 (zwak) tot klasse 4 (zeer sterk).

Vitamine D-crème

Vitamine D-crème (calcipotriol) is een synthetische variant van vitamine D. Het remt de groei van huidcellen en is geschikt voor langdurig gebruik op plekken zoals ellebogen en knieën.

Onai Zero Psoriasis crème ervaringen

Gebruikers melden op forums en in reviews dat deze crème de jeuk en schilfers vermindert, maar het is geen geregistreerd geneesmiddel. Desondanks is er geen formeel bewijs van klinische studies – plaats het in het rijtje ‘hoort bij de oma-tipscategorie’.

Crème Type Voorschrift nodig? Gemiddelde ervaring
Vaseline Basiszalf Nee Verzacht, vermindert schilfers
Corticosteroïden Medicatie Ja Effectief, maar dunner worden huid
Vitamine D-crème Medicatie Ja Goed voor ellebogen en knieën
Onai Zero Zelfzorg Nee Gemengd, geen klinisch bewijs
Kruidvat Psoriasiscrème Zelfzorg Nee Vochtinbrengend, maar geen remming
Dermatoloog: Waar je op moet letten

Wie kiest voor een zelfzorgcrème zonder corticosteroïden of vitamine D, krijgt hooguit tijdelijke verlichting. De echte psoriasisactiviteit wordt niet behandeld. Overleg met een dermatoloog voorkomt dat je maandenlang een crème gebruikt die niet werkt.

Het patroon: zelfzorgcrèmes zonder recept bieden hooguit tijdelijke verlichting, maar de onderliggende ontsteking wordt niet behandeld.

Waarom jeukt psoriasis?

Ontsteking en jeuk

Psoriasis is een auto-immuunziekte waarbij ontstekingsmediatoren zoals histamine en cytokines vrijkomen. Deze stoffen prikkelen de zenuwuiteinden in de huid, wat het typische jeukgevoel veroorzaakt (NVDV-patiënteninformatie).

Verzachting van jeuk

  • Koelen met een koude, natte doek.
  • Vette zalf (vaseline) aanbrengen direct na het douchen.
  • Lichttherapie kan de jeuk verminderen door de ontsteking te remmen.

Wat niet doen bij jeuk

  • Niet krabben – dit beschadigt de huid en verergert de ontsteking.
  • Vermijd agressieve zeep of alcoholhoudende producten.
  • Geen te heet douchen; droogt de huid verder uit.

Het patroon: jeuk is een van de meest onderschatte symptomen van psoriasis. Een simpele koeling of vette zalf biedt vaak net genoeg verlichting om het krabben te doorbreken.

Heeft psoriasis invloed op vermoeidheid?

Vermoeidheid bij psoriasis

Ja, vermoeidheid is een veelvoorkomend symptoom. De chronische ontstekingsreactie kost het lichaam energie, wat leidt tot een constant gevoel van uitputting – los van slaaptekort door jeuk.

Ernst van psoriasis en energie

Hoe uitgebreider de huiduitslag, hoe meer ontstekingsmediatoren in het bloed. Dit kan leiden tot systemische vermoeidheid, vergelijkbaar met reumatische aandoeningen. Ook kan de psoriasis gepaard gaan met artritis psoriatica, die extra energie vraagt.

Leefstijltips

  • Gezond dieet met voldoende groente, fruit en omega-3.
  • Regelmatige beweging (wandelen, zwemmen) vermindert ontstekingen.
  • Voldoende slaap en stressmanagement zijn essentieel.

De implicatie: wie aanhoudende vermoeidheid ervaart, moet niet alleen de huid laten beoordelen, maar ook de algehele ontstekingsbelasting in het lichaam. Vraag de huisarts naar een CRP-bloedtest als het vermoeden bestaat van systemische ontsteking.

Voordelen van oma-tips

  • Laagdrempelig en goedkoop
  • Weinig bijwerkingen bij correct gebruik
  • Kunnen jeuk tijdelijk verlichten

Nadelen van oma-tips

  • Geen bewezen effect op ziekteactiviteit
  • Kunnen huid uitdrogen of irriteren
  • Vertragen professionele behandeling
Huidarts NVDV: De paradox

Oma’s adviezen zijn vaak gebaseerd op generaties ervaring, maar missen het mechanisme om de immuunreactie te stoppen. De darmgezondheid wordt bijvoorbeeld vaak genoemd – maar het bewijs voor een specifiek dieet is dun.

Aanvullende bronnen

nvdv.nl, venvn.nl, richtlijnendatabase.nl, nvdv.nl, richtlijnendatabase.nl, demedischspecialist.nl, psoriasispatientennederland.nl, pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Kan psoriasis volledig genezen?

Nee, het is een chronische aandoening zonder definitieve genezing. Wel kan het met de juiste behandeling jarenlang rustig blijven.

Hoe herken ik het beginstadium van psoriasis op de hoofdhuid?

Let op rode, schilferende plekken die vaak jeuken. De schilfers zijn zilverachtig, anders dan de gele, vettige schilfers bij seborroïsch eczeem.

Mag ik zonnebank gebruiken bij psoriasis?

De NVDV raadt zonnebank af. Lichttherapie in het ziekenhuis is veiliger en gecontroleerder.

Is psoriasis besmettelijk?

Nee, absoluut niet. Het is een auto-immuunziekte en wordt niet overgedragen via aanraking.

Helpt een glutenvrij dieet bij psoriasis?

Sommige mensen met psoriasis en coeliakie merken verbetering, maar algemeen bewijs ontbreekt.

Wat is het verschil tussen psoriasis en eczeem?

Psoriasis heeft scherpe, dikke, zilverachtige schilfers; eczeem heeft vage grenzen met vochtige of korstige plekjes.

Kan ik psoriasis krijgen van stress?

Stress kan een uitbraak uitlokken of verergeren, maar is niet de oorzaak. Genetische aanleg speelt een grote rol.

Gerelateerde lectuur

Voor wie psoriasis heeft en de oma-tips wil uitproberen, is de boodschap helder: begin met een vette basiszalf en overleg bij aanhoudende klachten met de huisarts. In Nederland is de keuze voor een patiënt met milde psoriasis simpel: start met vaseline, maar ga naar een dermatoloog als de plekken uitbreiden – want alleen zo voorkom je dat de ontsteking ongemerkt chronischer wordt.